Hành trình đi tìm và bào chế vị thuốc quý chữa bệnh viêm họng, viêm amidan của nhà thuốc Mai Thanh đường – kỳ 1

Hữu xạ tự nhiên hương, tiếng lành đồn xa với một bài thuốc gia truyền giúp đặc trị hiệu quả và dứt điểm chứng bệnh viêm họng, viêm amidan khiến nhiều người tìm đến với mong muốn khỏi chứng bệnh đầy “ám ảnh” này.

Được biết đến qua lời truyền tai của nhiều người được nhà thuốc tận tâm giúp chữa khỏi bệnh. Nhóm phóng viên tạp chí Y học dân tộc chúng tôi đã tìm đến nhà thuốc gia truyền họ Mai để tìm hiểu bài thuốc độc đáo và riêng biệt của nhà thuốc Mai Thanh Đường.

Điểm dừng xe của chúng tôi tại số nhà số 4, ngõ 395 Cổ Nhuế, Hà Nội (là cơ sở thứ hai của nhà thuốc). Khi chúng tôi bước vào nhà, vị lương y của nhà thuốc tỏ ra khá bất ngờ. Sau khi chia sẻ lí do đến đây và mong muốn bài thuốc hữu hiệu này giúp được nhiều người thoát khỏi chứng bệnh phiền toái, khó chịu và thường xuyên tái phát này cho nhiều người hơn nữa các vị lương y vui vẻ nhận lời.

Tiếp đón chúng tôi là lương y Bảo Hoa với gương mặt phúc hậu, giọng nói nhẹ nhàng, nhiệt tình cùng những “trải lòng” về sự khó khăn, vất vả cũng như những niềm vui khi mang lại sức khỏe cho bệnh nhân trong quá trình theo đuổi cái “nghiệp” mà chị đang mang.

Lương y Bảo Hoa cho biết, chị là con cháu đời thứ 5 của dòng họ Mai ở Hà Trung – Thanh Hóa đã có lịch sử hơn 300 năm trong nghề thuốc. Tổ tiên của dòng họ Mai là cụ Mai Thế Nghị – người đầu tiên của dòng họ theo nghề bốc thuốc chữa bệnh cứu người. Sau cụ, các thế hệ con cháu ai cũng theo nghề thuốc và đều trở thành những lương y nổi tiếng.

Kha tử là vị thuốc quý trong bài thuốc chữa viêm họng, viêm amidan của nhà thuốc mai thanh đường
Kha tử là vị thuốc quý trong bài thuốc chữa viêm họng, viêm amidan của nhà thuốc mai thanh đường

Là con gái thứ của lương y đời thứ 4 nhà họ Mai, nên ban đầu lương y Bảo Hoa không được cha chủ định truyền nghề. Nhưng từ nhỏ vốn là người thông minh, nhanh nhẹn nên “cô con gái” thường xuyên được cha cho đi tìm thuốc và hái thuốc cùng. Chính vì thế, cái nghề này bám cô và cô đã “yêu thương” nó từ bao giờ không hay. Cô quyết định xin cha theo nghề.

Nhìn nhận được tâm huyết và khả năng của con gái, người cha quyết định trao truyền nghề cho cô. Qua quá trình không ngừng học tập, trau dồi những kiến thức gia truyền từ dòng họ, cô còn tự mày mò, phát triển và ứng dụng thuần thục để bào chế thành những bài thuốc giúp đặc trị hiệu quả nhiều chứng bệnh như: mề đay, dạ dày, tá tràng, sâu răng, viêm họng, viêm amidan…

Với mong muốn những bài thuốc của dòng họ có thể giúp chữa trị bệnh và đem lại sức khỏe cho mọi người, chị quyết định mở thêm một trụ sở nhà thuốc ở Hà Nội để phục vụ nhiều hơn nữa nhu cầu khám chữa của người bệnh. Từ khi đi vào hoạt động, nhà thuốc Mai Thanh Đường đã tư vấn, thăm khám và chữa trị khỏi bệnh cho hàng ngàn, hàng vạn người bệnh nhân với nhiều thể bệnh khác nhau.

Theo chia sẻ của lương y Bảo Hoa, vào thời điểm hiện nay, nhất là vào những thời điểm thời tiết đang chuyển mùa, không khí ngày càng ô nhiễm… dễ phát sinh nhiều chứng bệnh đường hô hấp nói chung và bệnh viêm họng, viêm amidan nói chung. Bệnh đem lại nhiều phiền toái, làm ảnh hưởng rất nhiều đến cuộc sống cũng như học tập và làm việc của nhiều người. Nhiều liệu pháp chữa trị nhưng không đạt được hiệu quả thậm chí còn đắt đỏ khiến nhiều người bệnh mất niềm tin và khiến bệnh tình trở nên nặng nề hơn.

“Đã rất nhiều bệnh nhân tìm đến phòng khám của tôi khi bệnh đã nặng (hầu hết đều bước sang giai đoạn mãn tính) vì thời gian phát bệnh kéo dài và liệu pháp chữa trị không đạt được hiệu quả” thầy thuốc Hoa nói.

Sau khi được hỏi về nguyên liệu để bào chế bài thuốc chữa bệnh này, lương y cho biết tất cả dược liệu chế phẩm được hệ thống nhà thuốc sử dụng đều là những dược thảo thiên nhiên. Qua quá trìh bào chế và nghiên cứu dược tính, chúng được kết hợp với nhau theo những định lượng “vàng”, kích hoạt công năng điều trị những trạng chứng của bệnh.

Quá trình bào chế, kết hợp, gia giảm lượng thuốc theo từng thể trạng bệnh của từng người đã khó, để kiếm tìm được những nguyên liệu kết thành bài thuốc lại càng khó hơn. Thậm chí để lựa chọn chính xác vị thuốc quý, có khi đích thân chị phải trèo đèo lội suối đi tìm. Với kinh nghiệm thực tế khi hồi nhỏ hằng ngày được theo cha đi lên rừng hái thuốc, chị thành thạo đặc tính sinh sống, cách nhận diện, phát hiện từng dạng thể và cách phân biệt cây thuốc quý.

Đối với bài thuốc viêm họng, viêm amidan được quan tâm nhất hiện nay, lương y cho biết, dược thảo quý và quan trọng nhất là “KHA TỬ”. Lương y Bảo Hoa cho biết, để tìm hái được cây thuốc quý kha tử không phải là một điều đơn giản.

Kha tử hay còn được goi với tên khác là chiêu liêu. Một cây thân gỗ nhỏ, rụng lá mùa khô, cao 10-20cm. Tán cây phân tầng, nhiều cành lá như cây bàng. Vỏ thân màu xám nhạt, nứt sâu tạo thành các hình chữ nhật không đều; thịt vỏ dày có nhiều lớp đỏ và nâu xen kẽ; khi mới chặt có ít dịch vỏ màu đỏ nhạt, vị chát. Cây chủ yếu phân bố ở rừng núi Tây Nguyên.

Chiêu liêu chỉ mọc ở rừng thưa, rừng thứ sinh; rừng nửa rụng lá và khu vực rừng chuyển tiếp giữa rừng nửa rụng lá và rừng khộp. Cây thường mọc ở độ cao 700m trở lên và có thể lên tới độ cao 1500m. Khả năng tái sinh tự nhiên bằng hạt không nhiều và sinh trưởng chậm nên chúng được xếp vào hàng những loài cây quý hiếm.

Từ xa xưa, kha tử được ghi chép trong nhiều sách cổ y với vị chua, chát, tính ôn, không độc, quy vào các kinh phế, đại tràng. Có tác dụng liễm phế, chỉ khái (sạch phổi, trừ ho), trị phế hư, ho hen, viêm hầu họng, khản tiếng. Được ví như “có sức mạnh chữa bệnh phi thường”, nguồn dược liệu “vàng” này đã nhanh chóng trở thành vị thuốc độc đáo được dòng họ chúng tôi lưu truyền, tác dụng này thậm chí còn nhanh hơn đáng kể so với bất kỳ loại thuốc tân dược nào khác.

(còn tiếp)